یکی از عالی ترین عوامل سازنده روح انسانی!

خداوند می فرماید: «ان اشکرلله و من یشکر فانما یشکر لنفسه و من کفر فان اللّه غنی حمید» (سوره لقمان، آیه 14) هر کس سپاس گذارد جز این نیست که برای خود سپاس گزارد، زیرا خداوند بی نیاز و حمید است. بنابراین نتیجه ی شکر و یا کفر نعمت به سود و یا ضرر خود انسان است چرا که خداوند از همگان بی نیاز است.

از مواردی که آموزه های دین اسلام بسیار بر آن تاکید کرده و به عنوان شاخصی نیکو و ارزنده برای مومنین بیان شده است شکر کردن از نعمتهای الهی است. چیزی که دین اسلام از ما می خواهد این است که هم در حال رفاه و آسایش و هم درحال گرفتاری و سختی شکر نعمتهای الهی را بجا بیاوریم. البته بیشتر انسانها وقتی نعمتی نصیبشان میگردد شکر می کنند ولی اهل معرفت عقیده دارند که حتی وقتی آدمی به مصیبتی گرفتار می شود هم باید شکر کند و حمد پروردگار را بگوید. حضرت علی (علیه السلام) در دعای کمیل می فرماید: از تو می خواهم به بخشش و جودت که مرا به مقام قربت نزدیک کنی و سپاسگزاری و شکر به درگاهت را نصیبم گردانی.

شکر و صبر دو روی یک سکه

گاهی واقعی ترین مسائل برای ما عجیب می نمایند. یکی از حقایق عالم این است که از دید الهی، شکر در خوشی ها و صبر در سختی ها معادل یکدیگرند. امام صادق علیه السلام از جدّ خود رسول خدا صلی الله علیه و آله اینگونه روایت می کنند:«آنکه غذا می خورد و شاکر است همان اجر کسی را دارد که روزه (مستحبی) گرفته و بر گرسنگی صبر می کند و آنکه در رفاه است و بهر عافیت خود شاکر است همان اجر کسی را دارد که گرفتاری پیدا کرده است اما صبر می کند و آنکه اهل بخشش است و (بخاطر این توفیق الهی) شاکر است همان اجر کسی را دارد که محروم است و قناعت می ورزد.»(4)