تحلیلی بر زندگی زاهدانه ی امیرالمؤمنین علیه السلام!

اسلام فقر را برنمیتابد و مبارزه جدی با این پدیدۀ شوم اجتماعی را در دستور کار دارد. راهکارهایی را هم برای آن تعریف کرده است که زکات و خمس و فراتر از این دو، قراردادن حقی برای نیازمندان در دارایی توانگران بخشی از آن است. و اگر روایاتی، فقر را ستایش کردهاند با چشمپوشی از اعتبار سندی آنها، مراد از فقر در این گونه روایات، فقر مطلق نیست؛ بلکه فقر با قید خاص یا معنای ویژهای است که سبب میشود بین این روایات با روایات پیشگفته تعارضی وجود نداشته باشد.

اکنون این پرسش مطرح است که اگر فقر(زندگی فقیرانه و جامعهای عقبماندۀ اقتصادی)، مورد نفرت اسلام است؛ پس چرا امام امیرالمؤمنین(علیه السلام) زندگی فقیرانهای داشت؟ با اینکه میتوانست زندگی مرفهی داشته باشد و یا دستکم در سطح متوسط جامعه زندگی کند. چه بسا عدهای همین سبکِ از زندگی را به پیروی از آن حضرت برگزیدهاند و به هیچوجه هم حاضر به دست برداشتن از آن نیستند. به این ترتیب، مقدسانهْ خود و خانوادهشان را به زحمت انداختهاند.

سبک زندگی امام علی(علیه السلام) پس از به دست گرفتن زمام حکومت

وقتی امام(علیه السلام) به حکومت رسید در شرایطی که همۀ امکانات عمومی در اختیار او قرار گرفت و از حقوقی متناسب با یک حاکم و مدیر ارشد جامعه برخوردار شد سبک زندگی شخصی اش از جهت مخارج و مصرف به گونه ای دیگر شد؛ گونه ای که مغایر با انتظار عمومی بود. امام(علیه السلام) در این دوران از هرگونه ساخت و ساز برای خود اجتناب کرد. امام باقر(علیه السلام) میفرماید:

«او پنج سال بر مردم حکومت کرد در حالی که هیچ آجری روی آجر نگذاشت و هیچ خشتی بر خشتی ننهاد(کافی،130/8).